Conceyu Bable (2004)

Inaciu Llope

8/10/2004

El 16 de payares de 1974 nacía Conceyu Bable. Nel númberu 284 de la revista Asturias Semanal, entamaba la publicación de la sección del mesmu nome, qu’apocayá daría n’asociación cultural. O, siendo más precisos, nel movimientu sociopolíticu que marcaría’l tiempu hestóricu dende otros llugares: esactamente esos llugares qu’habitaben aquellos que la hestoria fexo mudos. Aquellos a quienes se-yos negó fasta’l nome de les pallabres que falaben: bable en cuenta d’asturianu.

Cuando los d’aquella xóvenes rapazos Xosé Lluis García Arias, Xuan Xosé Sánchez Vicente y Lluis Xabel Álvarez, emprimaben a usar la llingua asturiana pa falar, en principiu, de la llingua, darréu d’Asturies, depués del mundu, de toles coses de les que’l llinguaxe seya a dar cuenta, emprimaba tamién un cambiu fondu –nun sería desaxeráu afirmar qu’estructural—na manera d’entender Asturies. Na manera de describir Asturies. Na manera de nomar Asturies. Na manera de mirar Asturies. Hai momentos na vida de les comunidaes humanes que col pasu de los años algamen una potencia hestórica que pocos contemporánios yeren a albidrar. Pero nel casu de Conceyu Bable –y del movimientu que punxo en marcha–, ye probable que la trescendencia del debate entamao nun s’escapare al entendimientu de los sos protagonistes. Asina surde de la llectura y analís de los testos de la dómina. Y, inda más, de la constatación de la violenta, xabaz, irracional, reacción de la cuasi totalidá de les élites y sectores dominantes y dirixentes de la sociedá asturiana d’aquellos escuros años 70. Y yera que pescanciaben que s’asistía a la enunciación d’un nuevu paradigma. Tratábase d’un autenticu corte epistemolóxicu, qu’inevitablemente llevaría a cuestionar integralmente’l llugar qu’Asturies ocupa nel mundu. D’estamiente, la confortable certeza de qu’Asturies yera’l bierzu y la esencia d’España, volvíase nun desasosiegu foscu, inquietante, al ser impugnada dende la razón y cuestionada dende un discursu nuevu y radicalmente democráticu. Asina, la “cuestión asturiana” algamaba una centralidá na vida política, cultural y social del país qu’añagó tolos debates públicos y, tamién, fexo de cruel espeyu d’un modelu d’entender la sociedá asturiana yá agotáu naquellos años del tardofranquismu, y qu’entá güei ta faciendo d’Asturies un ermu, un mal suañu.

Anuncios
Esta entrada fue publicada en Conceyu Bable. Guarda el enlace permanente.